...Nornin Befana

Aðfararnótt Þrettándans flýgur nornin Befana á milli húsa Ítalíu, rennir sér niður reykháfa og skilur eftir sitthvað gott í jólasokkum góðu barnanna, en þeim óþekku gefur hún kolamola (sem nú til dags eru svart sykurfrauð). Sagan af Befönu er gott dæmi um tilurð þjóðsagna og alþýðuskýringa. Sjötti janúar er dagurinn sem guðdómleiki Jesúbarnsins opinberaðist vitringunum þremur, heitir á ítölsku Epifania di Nostro Signore, en það eru gjafirnar hennar Befönu sem dagurinn snýst um í rauninni og börnin eru spenntust fyrir.

Hvernig skyldi trúarsetningin epifanía breytast í norn að nafni Befana. Jú, einhvern tímann fyrr á öldum er merking orðsins epifanía var ekki lengur lifandi í hugum fólksins þá hafði það þörf fyrir að finna þessu skrýtna gríska orði og deginum sem hét eftir því áþreifanlega skýringu. Sögum ber ekki alveg saman um hana Befönu, en líklegt er að kerlingin hafi orðið á vegi vitringanna á leið þeirra til Jesúbarnsins. Þeir bjóða henni að slást í för með sér, en sú gamla segist hafa öðrum erindum að sinna en sér svo eftir því að hafa ekki orðið þeim samferða til fundar við þetta yndislega barn, hendist út úr húsi sínu á svuntunni og siglir á kústi sínum í kjölfar vitringanna. En hún var of sein og hefur allar götur síðan leitað Jesúbarnsins. Til að bæta upp fyrir að hafa misst af Jesú gefur hún börnum gjafir á þeim degi sem vitringarnir færðu frelsaranum sínar. Maður getur vel ímyndað sér að hún Befana hafi verið illilegri í gamla daga og fært þeim óþekku margt verra en kol, en eitthvað hefur hún mildast með árunum og Befana nútímans er sem sagt hin vænsta norn. Á jólamarkaðnum á Navónutorgi fær maður fínustu Befönur að taka með sér heim að láta hanga uppi á jólum.

Myndin af Befönu kemur frá Jólalandi.com, en
þar má líka lesa svolítið um nornina ítölsku.