Ef
ég skyldi einhverntíma komast í vandræði
þá vildi ég vera meðal ítala.
- Halldór Laxness.
Lestu meira um hvernig íslensk skáld hafa
ort og skrifað
um Ítali og Ítalíu.
UMSAGNIR
Við
erum búin að vísa mörgum í
hús til ykkar því af þeim vefjum
ítölskum sem við skoðum þá
held ég að ykkar geri betur en flestir að
vísa til vegar á Ítalíu og
ekki síst í Róm.
...hagnýtur
og
hentugur vefur sem fær nánast fullt hús
stiga út á upplýsingagildið
og skemmtilegheitin ...
Við
prentuðum út margar síður af þessum
snilldarvef og notuðum sem biblíu á
10 daga ferðalagi okkar um Róm.
Af þessum formgerðum pöstunnar má nefna lengjur, plötur, skrúfur, skeljar, vöndla, fiðrildi, rör og líka pasta með ólíkum fyllingum. Pasta er ýmist ferskt eða þurrkað, lagað með eða án eggja eða olíu.
Pasta verður að vera al dente, eða nánast seigt undir tönn, til að bragðgæði og réttir eiginleikar haldi sér.
Á Ítalíu er sá sagður vera pasta af manni (essere una pasta d'uomo) sem við á hinn bóginn köllum gull af manni og má kannski af þessu ráða mikilvægi pöstunnar í ítalskri matarhefð. Það er án efa einfaldleikinn, bæði hvað varðar eðli fæðunnar og matreiðslu, sem hefur gert pasta jafn vinsælt og raun ber vitni. Þar að auki er pasta ódýr kostur, þ.e. það nýtur sín nefnilega ekki síst eitt og sér, sparlega bragðbætt með t.d. kryddjurtum og olíu eða kryddblönduðu tómatmauki, sem og osti. En pasta hæfir nánast öllu hráefni og býður því upp á geysilega fjölbreytni í matreiðslu. Það getur jafnt verið meðlæti sem og uppistaða fínustu forrétta og aðalrétta. En vel að merkja; til að pasta njóti sín er mikilvægast af öllu að ofsjóða það ekki. Pasta verður að vera al dente, eða nánast seigt undir tönn, til að bragðgæði og réttir eiginleikar haldi sér.
Pöstugerðin Durum hveiti (semolina) þykir allra best til pastagerðar, þar sem það er léttara í sér en venjulegt hveiti. Eða eins og Rómverjar til forna sögðu ef hveiti er silfur þá er semolina gull.
Aðferðirnar Aðferðir við pastagerð hafa vissulega tekið stakkaskiptum í gegnum aldirnar, þó sum einföld tæki sem enn eru notuð til heimagerðar líkist nokkuð þeim etrúsku, sem fyrr var minnst á. Við stærri framleiðslu var í fyrstu ekki óalgengt að mannsfætur hnoðuðu og flöttu út deigið, en á 16.öld komu gramole eða hnoðarar til sögunnar og einnig stórar gatapressur. Hnoðararnir voru einfaldir en með ýmsu móti eftir svæðum og í sífelldri þróun. Eftir að búið var að blanda saman vatni og semolina í hnoðtrogi, tók hnoðarinn við að hnoða og fletja, en hann gat verið veltisteinn, tréplanki eða tvöfaldur tréhnífur og voru þessi hjálpartæki knúin hand- eða fótafli. Pressan var lengst framan af úr viði, nema gatastykkið úr málmi og var hún knúin afli manna eða dýra. Í byrjun 18. aldar komu svo fullkomnari vatnsaflsknúnar málmpressur.
Þurrkað pasta Þurrkun á pasta var og er enn afar mikilvægur þáttur góðrar framleiðslu. Þurrkunin varð lengst framan af að eiga sér stað undir berum himni og því voru viss svæði mun heppilegri en önnur. Fyrsti vélknúni þurrkarinn var framleiddur í kringum1875 og eftir það var framþróunin hröð, en ávallt var þó líkt eftir hinni náttúrulegu fornu aðferð. Snemma á 20. öld verða síðan hin stóru stökk vélvæðingar og tækniþekkingar og smám saman eru allir þættir pastaframleiðslunnar orðnir vélvæddir. Eftir síðari heimsstyrjöld naut svo framleiðslan góðs af enn frekari tæknibyltingu, eins og margt annað, sem skilaði sér fljótlega í enn fleiri neytendum um allan heim.
Matreiðslan Á 14.öld virðist matreiðsla á pasta fremur einföld; það er soðið og sigtað en síðan eru ýmis krydd og jafnvel smjör sett út á en oft einnig Parmaostur. Á föstunni var pastað gjarnan soðið í mjólk og síðan bragðbætt með kryddi og sykri. Í matreiðslubók frá þessum tíma kemur fram að sykri og kryddi sé stráð yfir soðna pastavafninga, sem fylltir eru muldum valhnetum. Í einni uppskrift er ráðlagt að nota tréprjóna til að auðvelda það að snæða pasta.
Suðan Suðutími pöstunnar fyrr á öldum vekur athygli, en í einni gamalli bók er mælt með einni klukkustund fyrir rómverska pastarétti og tveimur fyrir sikileyska. Þarna ræður að sjálfsögðu að pasta þessa tíma var talsvert þykkara en það sem nú tíðkast og einnig er sérstaklega tekið fram að hið sikileyska hafi verið lagað úr durum hveiti.
Mikilvægt er að sjóða pasta í miklu vatni og salta vel. Er það vegna sterkjunnar sem skilst frá hveitinu við suðu og veldur því að pösturnar límast saman. Sem sagt, minni sterkja, minni líming.
Það leið raunar langur tími þar til hinn nú svo dæmigerði ítalski réttur leit dagsins ljós, pasta með tómatmauki.
Ofnbakað pasta Elsta heimildin sem greinir frá ofnbökuðu pasta er í matreiðslubók frá 1570. Þar er soðið pasta sett á fat og yfir stráð osti, sykri, kanel og smjöri en síðan er sett lok á fatið og rétturinn hitaður í ofni.
Pasta + tómatmauk = sönn ást Langur tími leið þar til hinn nú svo dæmigerði ítalski réttur leit dagsins ljós, pasta með tómatmauki. Í matreiðslubók nágrannans góða, hertogans af Buonvicino, sem kom út í Napolí 1839, er uppskrift að rétti sem nefnist Vermicelli con lo pomodoro, en þar skal sjóða pastað al dente og blanda síðan tómatmauki saman við.
Hversu holt er pasta? Rannsóknir, sem gerðar voru í Bandaríkjunum á hollustu ýmissa fæðutegunda, sýndu fram á að hið dæmigerða fæði Miðjarðarhafsþjóða - og þar með talið pasta - hefði mikið næringargildi og væri síst fitandi (miðað við hefðbundna fæðusamsetningu Ítala, nota bene).
Eldaðu
ítalskt !!!
Oft er það einfaldleikinn sem blívur
best og segja má að eitt af því
sem einkennir ítalska matargerð sé sparleg
notkun hráefnis og krydda.
Söguás:
1929
Mússolíní og Píus páfi
XI. semja um réttarstöðu Páfagarðs
sem sjálfstætt ríki innan ítalska
ríkisins með samningi sem kenndur er við
Lateran.
Hátíðir
Kjötkveðju-
hátíð er haldin í Róm
svo til allan febrúarmánuð og nær
hámarki á Martedí Grasso,
sprengidag þeirra Ítala. Karnivalið virðist
aðallega vera hátíð smáfólksins;
telpurnar klæða sig upp í prinsessukjóla
og strákarnir í ofurhetjubúninga.
Hver
er maðurinn?
Silvio Berlusconi fv. forsætis-
ráðherra Ítalíu hóf ferilinn
sem dægurlaga-söngvari á ferjum, en
tók síðan að stunda viðskipti
og sá sér þá hag í að
stofna til vinfengis við stjórnmálamenn.
Feneyjar
Feneyjar eru reistar á mörgum hólmum
og helsti ferðamáti íbúa innan
borgarinnar hefur frá upphafi verið siglingar.
Upphaf
klaustur-
lífs
Það féll í hlut Benedikts frá
Núrsíu að stofna fyrstu munka-
regluna og ber hún nafn hans. Benedikt kom klaustri
á laggirnar á Monte Cassino á Suður-Ítalíu.
Kaþólsk
trú og lútersk
Ef kaþólskur maður bergir brauðið
við altarisgöngu verður brauðið að
holdi Krists í munni honum vegna þess að
presturinn framkvæmir athöfnina fyrir hönd
kirkjunnar.
Leonardo
Leonardo da Vinci er talinn einn mesti listamaður
sögunnar. Hann fæddist í smábænum
Vinci á Ítalíu um miðja 15. öldina
og hefur æ síðan verið við þann
bæ kenndur.
ÁBÓTINN
SAGÐI ...
Rómaborg er
yfir öllum borgum, og hjá henni eru allar borgir
að virða sem þorp, því að jörð
og steinar og stræti öll eru roðin
í blóði heilagra manna.