E F N I
RÓM > HANDBÓK
RÓM > HVERFI
ÍTALÍA
SAGA
KIRKJA
LISTIR
MATUR
TENGLAR
UM VEFINN
EFNISYFIRLIT
LEITA í VEFNUM
Sláðu inn það efnisorð sem þú hefur áhuga á að fræðast um í Rómarvefnum.
NÝTT í VEFNUM
08.05.09 Mussolini og launsonurinn. Lesa

17.05.07 Nokkrir góðir punktar um eitt og annað sem hægt er að gera í Róm. Lesa

15.05.07 10 staðir í Róm sem koma þér í beint samband við fornöldina. Lesa

04.11.06 Vínframleiðsla á Sikiley er mikil og hefur stórbatnað síðustu árin. Lesa

02.09.06 Bottega dei vini er vínsetur vert að heimsækja í Verónu. Lesa
FERÐAVEFIR
ÍTALÍA: Hanna Friðriks
PARÍS: Parísardaman
K.HÖFN: Islands center
ÍS-ÍT: islandaoggi.com

- Þinn vef hér? Hafðu samband.
SKÁLDIÐ SAGÐI ...
„Ef ég skyldi einhverntíma komast í vandræði þá vildi ég vera meðal ítala.“

- Halldór Laxness.

Lestu meira um hvernig íslensk skáld hafa ort og skrifað um Ítali og Ítalíu.
UMSAGNIR
Lestu umsagnir um Rómarvefinn.
Við erum búin að vísa mörgum í hús til ykkar því af þeim vefjum ítölskum sem við skoðum þá held ég að ykkar geri betur en flestir að vísa til vegar á Ítalíu og ekki síst í Róm.

...hagnýtur og
hentugur vefur sem fær nánast fullt hús stiga út á upplýsingagildið og skemmtilegheitin ...

Við prentuðum út margar síður af þessum snilldarvef og notuðum sem biblíu á 10 daga ferðalagi okkar um Róm.

Meira
 
 
  MATARMENNING > VÍN > SIKILEY
Sikiley, Kalifornía Ítalíu?
  Sikileyingar er öflugir vínframleiðendur. Eyjan er nú orðin eitthvert „heitasta“ víngerðarsvæði Ítalíu og þá ekki einungis í bókstaflegum skilningi. En, þetta hefur ekki alltaf verið svona.

Eftir Steingrím Sigurgeirsson

Ef Sikiley væri sjálfstætt ríki væri það meðal mestu vínframleiðsluríkja veraldar. Heildarframleiðsla eyjunnar handan Messína-sundsins nemur rúmum milljarði lítra árlega. Eina héraðið á Ítalíu sem framleiðir meira af vínum er Veneto á Norður-Ítalíu. Á Sikiley er framleitt meira af víni en í Ástralíu og Chile.

Magn en ekki gæði
Vandi Sikileyjar er hins vegar sá að framleiðslan hefur í gegnum árin byggt á magni en ekki gæðum. Vínin hafa verið notuð sem grunnvín í framleiðslu á styrktum vínum í verksmiðjum á Norður-Ítalíu, til blöndunar við léleg vín norðar í Evrópu eða þá hreinlega verið eimuð í iðnaðarspíra. Fyrir einungis áratug var ekki nema 2% af vínframleiðslu Sikileyjar tappað á flöskur! Þá hafa um 80% framleiðslunnar farið í gegnum risavaxin vínsamlög þar sem bændur skila inn þrúgunum í stað þess að framleiða vín sjálfir.

Sikiley sækir á
Eina Sikileyjarvínið sem flestir könnuðust við til skamms tíma var styrkta vínið Marsala og hugsanlega Corvo, sem lengi vel var nær eina vínið er fáanlegt var frá Sikiley. Það er ekki fyrr en á allra síðustu árum sem gæðavíngerð hefur farið að ryðja sér til rúms á Sikiley með þeim afleiðingum að eyjan er orðin eitthvert „heitasta“ víngerðarsvæði Ítalíu og þá ekki einungis í bókstaflegum skilningi. Sikiley liggur á svipaðri breiddargráðu og Túnis í Norður-Afríku og er sólríkari en flest önnur evrópsk vínræktarsvæði. Nú eru ekki lengur einungis einn eða tveir gæðaframleiðendur á Sikiley. Stöðugt skjóta ný vín upp kollinum frá litlum víngerðarhúsum sem sett hafa verið á laggirnar á síðustu árum. Það er ekki að ósekju að Sikiley hefur á síðustu misserum stundum verið líkt við Kaliforníu þar sem lítil boutique-víngerðarhús komu Napa og Sonoma á kortið í vínheiminum á sínum tíma.

Planeta
Það fyrirtæki sem líklega hefur vakið hvað mesta athygli er Planeta, sem árið 1999 var valið vínfyrirtæki ársins á Ítalíu af Gambero Rosso. Þetta var í fyrsta skipti í sögunni sem sikileyskt fyrirtæki hafði hlotið þann heiður (Gambero Rosso gefur út áhrifamestu tímarit og handbækur Ítalíu um vín) og ekki síður var þetta merkilegt fyrir þær sakir að fyrstu vín Planeta-fyrirtækisins komu á markaðinn 1995.

Planeta-fjölskyldan á rætur sínar að rekja til Spánar og hefur um aldaraðir verið ein af helstu aðalsættum Sikileyjar og komið mikið við sögu landbúnaðar þar. Frumkvöðullinn að stofnun Planeta var Diego Planeta sem var forstjóri Settesoli, vínsamlags er var ráðandi á vesturhluta Sikileyjar. Hann hvatti dóttur sína Francescu og systkinabörnin Alessio og Santi til að fara ótroðnar slóðir og stofna lítið fyrirtæki er tæki mið af nýjum straumum í víngerð í heiminum.

Fyrstu plönturnar voru gróðursettar í Sambuca di Sicilia, skammt frá borginni Menfi, á vesturhluta Sikileyjar árið 1985 og áratug síðar komu fyrstu vínin á markaðinn. Í upphafi var lögð áhersla á alþjóðlegar þrúgutegundir, Chardonnay, Merlot og Cabernet Sauvignon. Síðar bættist Syrah í sarpinn. Þetta var gert í þeim tilgangi að koma vínum fyrirtækisins á framfæri á stærri markaði. Til að það mætti takast var talið nauðsynlegt að sýna fram á að fyrirtækið gæti staðið jafnfætis öðrum þekktum vínframleiðendum heims við framleiðslu vína úr þessum þrúgutegundum.
Planeta-vínin komu líkt og sprenging inn á markaðinn og hafa rutt brautina fyrir önnur vín frá Sikiley. Smám saman hefur hlutur sikileyskra þrúgna vaxið í blöndunni. Hvítvín úr Grecanico og Fiano og rauðvín úr Nero d'Avola.
„Á Sikiley er framleitt meira af hvítvínum en rauðvínum, sem eflaust má rekja til þess að hvítvín fara betur með matargerð eyjunnar.“ Hér má sjá helstu vínræktunarsvæði Sikileyjar og um nokkur þeirra er rætt hér í greininni.

Það eru sikileysku þrúgurnar sem eru að mínu mati þær mest heillandi. Jafnvel í ódýrustu vínunum frá Planeta La Segreta Bianco og La Segreta Rosso sýna þær þann mátt er býr í sikileyskum vínum. Hvítvínið Segreta 2002 (blanda úr Chardonnay og sikileysku þrúgunum Grecanico og Cataratto) er einstaklega ferskt og aðlaðandi. Það sama má segja um Alastro, blöndu úr Grecanico og Chardonnay.

Santi Planeta segir að í fyrstu hafi Alastro og Chardonnay verið mjög svipuð vín enda hafi þrúgurnar komið af sömu ekru. Frá og með árinu 1999 hafi Alastro hins vegar farið að skapa sér sérstöðu og nú komi 90% af víninu frá ekrunni í Sambuca. Hluti Chardonnay-þrúgnanna kemur hins vegar enn frá ekrum í Menfi. "Þetta er næstum því einnar ekru vín," segir Santi Planeta. Í Alastro má finna melónur og sítrus, vínið er ferskt og grösugt en jafnframt veitir eik milda vanillu og gefur víninu þykkt.

Meira hvítt en rautt
Chardonnay var lengi flaggskip Planeta í hvítvínum en við þeirri stöðu hefur nú tekið vínið Cometa sem er alfarið framleitt úr þrúgunni Fiano (sem einnig er algeng í Kampaníu á Suður-Ítalíu). Stórkostlegt hvítvín sem ætti að eyða öllum efasemdum um að loftslag Sikileyjar henti til hvítvínsframleiðslu. Raunar kemur það flestum á óvart að á Sikiley er framleitt meira af hvítvínum en rauðvínum, sem eflaust má rekja til þess að hvítvín fara betur með matargerð eyjunnar.

Hvítu þrúgurnar Cataratto, Grecanico, Grillo og Fiano eru einstakar og í höndum góðra víngerðarmanna sýna þær að Sikiley getur skapað sér sérstöðu í hvítvínsgerð. Það er engin þörf á því að elta Chardonnay-bylgjuna að öllu leyti þótt vissulega verði að viðurkennast að blöndur úr sikileyskum þrúgum og Chardonnay koma mjög vel út.

Alessio Santi segir að hins vegar sé einungis ein rauð þrúga sem hann telji að eigi mikla möguleika. Það er Nero d'Avola sem er uppistaðan í hinu rauða flaggskipi Planeta, Santa Cecilia. Nero d'Avola er ræktuð um alla eyjuna en á rætur sínar að rekja til suðausturhluta Sikileyjar og þar hefur Planeta nú reist víngerð við ekrur sínar í Noto. Framleiðslan á Santa Cecilia hefur nú alfarið færst þangað en áður fyrr var þrúgunum ekið á vörubílum að næturlagi til víngerðarinnar í Menfi. Þá er vínið nú hreint Nero d'Avola vín en var áður blandað með Syrah.

Auk Nero d'Avola er Frappalo líklega sú þrúga sem er hvað algengust og þá í DOC-víninu Cerasuolo di Vittorio. Frappalo er hins vegar mun léttari þrúga en Nero d'Avola og Cerasuolo-vín minna í áferð um margt á létt Rónarvín.

Þrúgur Sikileyjar
Hvítu þrúgurnar Cataratto, Grecanico, Grillo og Fiano eru einstakar og í höndum góðra víngerðarmanna sýna þær að Sikiley getur skapað sér sérstöðu í hvítvínsgerð.

Rauða þrúgan Nero d'Avola á rætur sínar að rekja til suðausturhluta Sikileyjar en er nú ræktuð um alla eyjuna. Nero d'Avola er uppistaðan í hinu rauða flaggskipi Planeta, Santa Cecilia.

Frappalo er ásamt Nero d'Avola líklega sú þrúga sem er hvað algengust og þá í DOC-víninu Cerasuolo di Vittorio. Frappalo er hins vegar mun léttari þrúga en Nero d'Avola og Cerasuolo-vín minna í áferð um margt á létt Rónarvín.

Sikileysku þrúgurnar tryggja sérstöðu
Aðrir vínframleiðendur á Sikiley virðast einnig hafa sannfærst um að í framtíðinni verði það sikileysku þrúgurnar er muni tryggja sérstöðu sikileyskra vína. Vissulega eru Chardonnay-vín fyrirferðarmikil en stöðugt virðast vín úr sikileysku þrúgunum bætast við og í höndum framleiðenda á borð við Tasca d'Almerita, Firriato og Donnafugata er útkoman oftar en ekki stórkostleg. Vínin frá Benanti, sem ræktar þrúgur sínar í hlíðum Etnu sýna jafnframt að vín frá Sikiley geta þroskast vel. Etna Rosso frá 1998 var margslungið og spennandi.

Stór og þekkt fyrirtæki frá meginlandi Ítalíu, s.s. Zonin og Gruppo Italiano Vini, hafa einnig fjárfest mikið á Sikiley og eiga þátt í að breyta áherslum í framleiðslunni. Sumir framleiðendur leggja einungis áherslu á eina þrúgu. Sú er til dæmis raunin hjá Morgante sem framleiðir vín í Grotte skammt frá Agrigento á suðurhluta Sikileyjar. Feðgarnir Antonio, Giovanni og Carmelo tóku árið 1994 ákvörðun um að framleiða einungis vín úr Nero d'Avola og fengu einn þekktasta víngerðarmann Ítalíu, Riccardo Cotarella, til liðs við sig. Fyrirtækið er lítið en vínin hafa engu að síður komist á kort vínunnenda um allan heim enda leit að vínum er endurspegla betur þessa þrúgu en vínin tvö sem fyrirtækið framleiðir, Nero d'Avola og Don Antonio. Vínið Don Antonio fékk hæstu einkunn eða þrjú glös strax frá fyrsta árganginum 1998 og hefur haldið þeirri einkunn síðan.

Morgante-feðgarnir hyggja á frekari landvinninga. Carmelo ræðir af mikilli innlifun um möguleika svæðisins og sýnir stoltur nýjar ekrur innan um ólífulundi og möndlutré, sem verið er að plægja á hæð skammt frá Grotte þar sem hann fann nákvæmlega rétta jarðveginn fyrir Nero d'Avola. Enn er einungis brot af framleiðslu Sikileyjar hágæðavín. Þeim fjölgar hins vegar stöðugt, tækifærin eru nær ótæmandi og þróunin virðist eiga sér stað á ljóshraða. Árlega eru tekin heljarstökk og framtíðin er björt. Að mörgu leyti má segja að Sikiley sé að framkvæma það sem margir vonuðust til að Púglía myndi gera fyrir nokkrum árum en eru enn að bíða eftir. Lykillinn að árangri Sikileyjar er ekki að byggja á fortíðinni heldur að varpa fortíðinni fyrir róða og byrja upp á nýtt.

Steingrímur mælir með
Það eru sikileysku þrúgurnar sem eru að mínu mati þær mest heillandi. Jafnvel í ódýrustu vínunum frá Planeta La Segreta Bianco og La Segreta Rosso sýna þær þann mátt er býr í sikileyskum vínum.

Hvítvínið Segreta 2002 (blanda úr Chardonnay og sikileysku þrúgunum Grecanico og Cataratto) er einstaklega ferskt og aðlaðandi. Það sama má segja um Alastro, blöndu úr Grecanico og Chardonnay. Cometa er alfarið framleitt úr þrúgunni Fiano; stórkostlegt hvítvín sem ætti að eyða öllum efasemdum um að loftslag Sikileyjar henti til hvítvínsframleiðslu.

Nero d'Avola er uppistaðan í hinu rauða flaggskipi Planeta, Santa Cecilia. Vínið er nú hreint Nero d'Avola vín en var áður blandað með Syrah. Frappalo, ásamt Nero d'Avola, er líklega sú rauða þrúga sem er hvað algengust og þá í DOC-víninu Cerasuolo di Vittorio. Frappalo er hins vegar mun léttari þrúga en Nero d'Avola og Cerasuolo-vín minna í áferð um margt á létt Rónarvín.

Morgante víngerðarhúsið framleiðir einungis vín úr Nero d'Avola og hafa þau komist á kort vínunnenda um allan heim. Enda leit að vínum er endurspegla betur þessa þrúgu en vínin tvö sem fyrirtækið framleiðir, Nero d'Avola og Don Antonio.

Lestu líka um vínhúsið Bottega dei vini í Verónu hér í Rómarvefnum, en þar er hægt að smakka á öllum þessum góðu vínum.
 
Smelltu!
HVAÐ VILTU ?
ÚR VEFNUM
Eldaðu ítalskt !!!
Oft er það einfaldleikinn sem blívur best og segja má að eitt af því sem einkennir ítalska matargerð sé sparleg notkun hráefnis og krydda.
Söguás: 1929
Mússolíní og Píus páfi XI. semja um réttarstöðu Páfagarðs sem sjálfstætt ríki innan ítalska ríkisins með samningi sem kenndur er við Lateran.
Hátíðir
Kjötkveðju-
hátíð er haldin í Róm svo til allan febrúarmánuð og nær hámarki á Martedí Grasso, sprengidag þeirra Ítala. Karnivalið virðist aðallega vera hátíð smáfólksins; telpurnar klæða sig upp í prinsessukjóla og strákarnir í ofurhetjubúninga.
Hver er maðurinn?
Silvio Berlusconi fv. forsætis-
ráðherra Ítalíu hóf ferilinn sem dægurlaga-söngvari á ferjum, en tók síðan að stunda viðskipti og sá sér þá hag í að stofna til vinfengis við stjórnmálamenn.
Feneyjar
Feneyjar eru reistar á mörgum hólmum og helsti ferðamáti íbúa innan borgarinnar hefur frá upphafi verið siglingar.
Upphaf klaustur-
lífs

Það féll í hlut Benedikts frá Núrsíu að stofna fyrstu munka-
regluna og ber hún nafn hans. Benedikt kom klaustri á laggirnar á Monte Cassino á Suður-Ítalíu.
Kaþólsk trú og lútersk
Ef kaþólskur maður bergir brauðið við altarisgöngu verður brauðið að holdi Krists í munni honum vegna þess að presturinn framkvæmir athöfnina fyrir hönd kirkjunnar.
Leonardo
Leonardo da Vinci er talinn einn mesti listamaður sögunnar. Hann fæddist í smábænum Vinci á Ítalíu um miðja 15. öldina og hefur æ síðan verið við þann bæ kenndur.
ÁBÓTINN SAGÐI ...
„Rómaborg er yfir öllum borgum, og hjá henni eru allar borgir að virða sem þorp, því að jörð og steinar og stræti öll eru roðin í blóði heilagra manna“.

- Nikulás ábóti
á Þverá, 12. öld.

ALLIR VEGIR TIL ...
Rómarvefurinn er helgaður sögu og menningu Ítalíu. Útgefandi er Mínerva - miðlun & útgáfa. Ritstjóri og aðalhöfundur efnis er Kristinn Pétursson. Allur réttur áskilinn © Rómarvefurinn anni MMI - MMX. Síðast uppfært 08.06.2010

eXTReMe Tracker
Forsíða / Handbók / Hverfi / Ítalía © MMX Saga / Kirkja / Listir / Matur / Tenglar
Um vefinn / Efnisyfirlit / Hafa samband