„Ef
ég skyldi einhverntíma komast í vandræði
þá vildi ég vera meðal ítala.“
- Halldór Laxness.
Lestu meira um hvernig íslensk skáld hafa
ort og skrifað
um Ítali og Ítalíu.
UMSAGNIR
„Við
erum búin að vísa mörgum í
hús til ykkar því af þeim vefjum
ítölskum sem við skoðum þá
held ég að ykkar geri betur en flestir að
vísa til vegar á Ítalíu og
ekki síst í Róm.“
„...hagnýtur
og
hentugur vefur sem fær nánast fullt hús
stiga út á upplýsingagildið
og skemmtilegheitin ...“
„Við
prentuðum út margar síður af þessum
snilldarvef og notuðum sem biblíu á
10 daga ferðalagi okkar um Róm.“
Hér eru samankomin einhver mikilvægustu bein allra tíma: já þarna liggja skáldin Keats og Shelley, þetta er grafreitur Bulgari fjölskyldunnar, þarna liggur eini sonur þýska skáldsins Goethes, og rithöfundurinn og kommúnistinn Antonio Gramsci.
Garðurinn í Róm er í daglegu tali kallaður Ókaþólski kirkjugarðurinn, eða Mótmælendagarðurinn, þótt þar liggi bæði Gyðingar og aðrir ókristnir menn. Enginn kirkjugarður í Evrópu hefur verið lengur í samfelldri notkun, en garðurinn var tekinn í notkun árið 1734.
Sviðsmyndin er stórkostleg: kýprustré sem virðast ná hálfa leið til himins, samsafn grafa og legsteina, minnismerkja, sem lúra utan í grösugri hæð í skugga frá pýramída Cestíusar og hinum forna borgarmúr sem kenndur er við Árelíus keisara. ,,Maður verður ástfanginn af dauðanum við tilhugsunina um að láta jarðsetja sig á svo yndælum stað”, skrifaði skáldið Shelley fáeinum árum áður en hann drukknaði og endaði í garðinum. Í þessum garði renna saman ást og dauði; örlög og skáldskapur, vor ævi er stutt og umkringd svefni.
Nú er þessi garður í mikilli hættu. Fyrir stuttu var hann settur á lista yfir þá dýrmætu staði í heiminum sem munu tapa fyrir ágangi tímans ef ekki verður gripið í taumana. Já minnisvarðarnir liggja undir skemmdum, þeir eru að molna í sundur rétt eins og bein þeirra sem þöglir steinarnir gefa til kynna, sökudólgarnir eru mengun og vatn, sökudólgurinn er tíminn, og áralöng vanræksla, Rómverjar hafa ekki sett nægilega fjármuni í það að rækta þennan óviðjafnanlega og sumpartinn guðlausa garð.
Olnbogabarn Vatikansins Garðurinn, Cimitero acattolico, var eins og áður segir tekinn í notkun árið 1734 og hefur ævinlega verið olnbogabarn í hinni kaþólsku Róm, þar sem Vatikanið var um aldir umsýsluaðili, viðhaldsdeild Vatikansins stóð sig ekki í stykkinu, enda hafa menn þar á bæ sjaldnast verið áhugamenn um guðlausa rómantík. Áratugum og öldum saman var hér um að ræða eina staðinn þar sem aðrir en kaþólikkar fengu hinstu hvílu með löglegum hætti. Vatikanið kom garðinum fyrir utan við borgarmúranna, trúleysingjar áttu ekkert erindi í hinn helga svörð Rómaborgar.
Í garðinum eru nú um það bil 4000 grafir, en borgaryfirvöld í Róm hafa aldrei séð sérstaka ástæðu til að sinna garðinum, leggja í hann peninga, öfugt við annan frægan garð í annarri borg, Pére-Lachaise í París, þar er eins og kunnugt er ein best mannaða akademía heimsins, neðan jarðar. En jafnvel þótt allt sé í niðurníðslu dregur garðurinn – Cimitero acattolico - enn til sín ferðalanga, listamenn, heimspekinga, já og bankamenn, diplómata, kenjótta hefðarmenn sem koma þangað til að dást að minnismerkum um fólk sem kaus að lifa og deyja í Róm, sumir eru grafnir hér víðs fjarri heimkynnum sínum.
ÚTLENDINGAKIRKJUGAÐURINN Í RÓM Þau eru mörg skáldin sem hvíla í garðinum ókaþólska: „Vor ævi er stutt og umkringd svefni.“.
Fjárframlög við innganginn Erlendir sendiherrar í Róm hafa haft umsjón með garðinum, sem er ómerktur, ferðalangar þurfa að feta sig framhjá bílaverkstæðum og verksmiðjum, þeir eru beðnir um fjárframlög við innganginn, útrétt hönd heldur á dollu með klingjandi smámynt, þegar í garðinn er komið blasa við legsteinar og minnisvarðar, 2500 talsins, sem virðast olnboga sig til að fá meira rými, þarna eru englar er úr steini, lárviðarsveigar, minnisvarðar í nýklassískum stíl, já og orð, vor ævi er stutt og umkringd svefni orti Shakespeare – á grafreit skáldsins Shelleys er áletrun úr Ofviðri Shakespeares, söng Aríels þar sem hann tilkynnir föðurlát: hvílu fékk við fáðan stein, faðir þinn í djúpum sjá; kjúkur verða að kóralgrein, kynja-perlum augun blá” - ,,hold sem aldan ber á braut, breytist allt í sjávarskraut”, segir í þýðingu Helga Halfdanarsonar. Þarna er engill sorgarinnar, tilkomumikill skúlptúr eftir ameríska myndhöggvarann W.W. Story, stór engill sem drúpir höfði yfir gröf konu hans. Eftirlíking þessarar styttu var riest við Stanford háskóla í bandaríkjunum til minningar um þá sem létust í jarðskjálftanum í San Fransisco árið 1906.
SAGAN HVARVETNA Kirkjugarðurinn stendur á fallegum stað „utanmúra“ við Árelíusarmúrinn og pýramíða Sestíusar. Gæjus Sestíus var efnamaður og gengdi stöðu pretors í Rómaborg og lét reisa pýramíðan að egypskri fyrirmynd sem grafhýsi sitt, en hann lést árið 12 f.Kr. Múrinn lét Árelíus keisari reisa um tveimur öldum seinna og innlimaði þá grafhýsið í varnarmúr borgarinnar.
Legsteinarnir segja sögur Þarna er Johan Ackerblad, svissneski átjándualdar diplomatinn og fornleifafræðingur sem aðstoðaði við að ráða leyndardóma Rosetta-steinsins sem fannst árið 1799; þarna er John Bell, frægur skoskur skurðlæknir sem uppi var á átjándu öld; Josef Myslivecek, tékkneska átjándualdar tónskáldið sem hafði áhrif á Mozart; og þarna liggur breska leikkonan Belinda Lee, hin dularfulla Belinda Lee, ástargyðjan úr samnefndri kvikmynd, hún lést í bílslysi í sunnanverðri Kaliforníu árið 1961, 27 ára gömul en deilir eilífðinni með þeim Keats og Shelley undir rómverskum himni; þarna er Karl Pavlovich Briullov, rússneski listmálarinn sem andaðist í Róm árið 1852; og bandaríska bítskáldið Gregory Corso. Og legsteinarnir segja áhugaverðar sögur um örlög og engla, á 19. og fyrri hluta 20. aldar var garðurinn nokkurs konar pílagrímastaður, þangað komu skáld og rithöfundar, með höfuðið fullt af rómantískum hugmyndum; bandaríski rithöfundurinn Henry James lætur grafa söguhetju sína, Daisy Miller, í litla trúleysingjagarðinum í Róm.
Og nú er þessi garður í hættu. Sumir legsteinarnir hafa verið látnir drabbast niður og eiga það á hættu að eyðileggjast alveg, menn setja traust sitt á heimsminjasjóði. Að lokum þetta: Árið 1877 kom írska skáldið Oscar Wilde til Rómar, hann átti fund með Píusi níunda páfa, og sagði eftir fundinn: garðurinn, Cimitero acattolico, er helgasti staðurinn í Róm. Þeir sem eiga leið um Róm á næstunni ættu að leggja leið sína um mótmælendagarðinn í Róm.
Pistilinn samdi höfundur upp úr grein í New York Times og flutti í menningarþættinum Víðsjá á Rás 1 í febrúar 2006.
Skáldagrafreiturinn í Róm er ýmist kallaður Cimitero acattolico (Ókaþólski kirkjugarðurinn), Cimitero inglese (Enski kirkjugarðurinn) eða Cimitero degli stranieri (Útlendingakirkjugarðurinn).
Eldaðu
ítalskt !!!
Oft er það einfaldleikinn sem blívur
best og segja má að eitt af því
sem einkennir ítalska matargerð sé sparleg
notkun hráefnis og krydda.
Söguás:
1929
Mússolíní og Píus páfi
XI. semja um réttarstöðu Páfagarðs
sem sjálfstætt ríki innan ítalska
ríkisins með samningi sem kenndur er við
Lateran.
Hátíðir
Kjötkveðju-
hátíð er haldin í Róm
svo til allan febrúarmánuð og nær
hámarki á Martedí Grasso,
sprengidag þeirra Ítala. Karnivalið virðist
aðallega vera hátíð smáfólksins;
telpurnar klæða sig upp í prinsessukjóla
og strákarnir í ofurhetjubúninga.
Hver
er maðurinn?
Silvio Berlusconi fv. forsætis-
ráðherra Ítalíu hóf ferilinn
sem dægurlaga-söngvari á ferjum, en
tók síðan að stunda viðskipti
og sá sér þá hag í að
stofna til vinfengis við stjórnmálamenn.
Feneyjar
Feneyjar eru reistar á mörgum hólmum
og helsti ferðamáti íbúa innan
borgarinnar hefur frá upphafi verið siglingar.
Upphaf
klaustur-
lífs
Það féll í hlut Benedikts frá
Núrsíu að stofna fyrstu munka-
regluna og ber hún nafn hans. Benedikt kom klaustri
á laggirnar á Monte Cassino á Suður-Ítalíu.
Kaþólsk
trú og lútersk
Ef kaþólskur maður bergir brauðið
við altarisgöngu verður brauðið að
holdi Krists í munni honum vegna þess að
presturinn framkvæmir athöfnina fyrir hönd
kirkjunnar.
Leonardo
Leonardo da Vinci er talinn einn mesti listamaður
sögunnar. Hann fæddist í smábænum
Vinci á Ítalíu um miðja 15. öldina
og hefur æ síðan verið við þann
bæ kenndur.
ÁBÓTINN
SAGÐI ...
„Rómaborg er
yfir öllum borgum, og hjá henni eru allar borgir
að virða sem þorp, því að jörð
og steinar og stræti öll eru roðin
í blóði heilagra manna“.
MMX Saga /
Kirkja /
Listir /
Matur
/ Tenglar